Blog

Có thể nhận lại phí bảo hiểm lương hưu (nenkin) đã đóng trong 5 năm?

blog_1802_img1
18/02/2021

*By KOKORO(Báo Mainichi+VAIJ; Đơn vị hỗ trợ:Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam)

Hằng tháng, tiền lương của thực tập sinh kỹ năng hoặc nhân viên chính thức bị khấu trừ một khoản phí gọi là “Bảo hiểm lương hưu phúc lợi” (Kousei nenkin). Nhưng khi rời Nhật Bản để về hẳn Việt Nam, bạn có thể nhận lại phần lớn số tiền đã đóng này. Trước đây người đóng bảo hiểm chỉ được nhận lại phần nenkin của 3 năm nhưng từ năm nay trở đi, các bạn sẽ nhận lại được phần nenkin đã đóng 5 năm.

【Luật sư Sugita Shohei – (Pháp nhân) Văn phòng luật Global HR Strategy】

Người nước ngoài cũng phải tham gia “Bảo hiểm lương hưu”

Ở Nhật, thường thì nhân viên công ty buộc phải tham gia “Bảo hiểm lương hưu phúc lợi” (Kousei nenkin hoken) và phải đóng phí bảo hiểm. Ngoài ra, học sinh, sinh viên từ 20 tuổi trở lên hoặc người tự kinh doanh v.v… thì không tham gia “Bảo hiểm lương hưu phúc lợi” mà phải tham gia “Bảo hiểm lương hưu quốc dân” (Kokumin nenkin hoken). Người tham gia bảo hiểm được gọi là “Người được bảo hiểm”.

Quy định tham gia bảo hiểm lương hưu và đóng phí bảo hiểm áp dụng cho cả người nước ngoài. Dù là thực tập sinh kỹ năng hay kỹ sư v.v… thì công ty đều làm thủ tục để tham gia bảo hiểm lương hưu phúc lợi và hằng tháng, phí bảo hiểm sẽ được khấu trừ vào lương. Tuy nhiên, công ty sẽ chịu một nửa phí bảo hiểm này.

Ý nghĩa của chế độ bảo hiểm lương hưu nenkin

Có thể các bạn sẽ nghĩ rằng “thật lạ khi mình không định lĩnh lương hưu ở Nhật Bản mà vẫn phải đóng bảo hiểm lương hưu nenkin”. Tuy nhiên, chế độ bảo hiểm lương hưu nenkin của Nhật Bản được thiết lập dựa trên cách suy nghĩ là “người đang đi làm hỗ trợ tiền lương hưu cho người hiện đã cao tuổi”. Vì vậy, người nước ngoài đang làm việc ở Nhật Bản cũng đóng bảo hiểm lương hưu nenkin với vai trò hỗ trợ cho người cao tuổi hiện tại.

Hơn nữa, người nước ngoài đã đóng bảo hiểm lương hưu nenkin từ 10 năm trở lên thì khi về già cũng nhận được tiền lương hưu của Nhật Bản. Số tiền nhận được sẽ tuỳ thuộc vào khoản bảo hiểm lương hưu nenkin đã đóng. Ngoài ra, mặc dù là điều không ai mong đợi, nhưng nếu gặp tai nạn, bị thương tật thì dù đang ở độ tuổi nào đi nữa thì hằng năm người tham gia bảo hiểm lương hưu nenkin cũng có thể nhận được tiền bảo hiểm thương tật.

Thanh toán bảo hiểm lương hưu nenkin một lần (khoản tiền được nhận lại)

Trường hợp người nước ngoài chưa đủ điều kiện nhận lương hưu nhưng không tiếp tục sống ở Nhật Bản mà về nước thì sau khi ngừng tham gia bảo hiểm sẽ nhận lại được một phần số phí bảo hiểm đã đóng. Đây gọi là cơ chế “Thanh toán bảo hiểm lương hưu nenkin một lần”.

Những người đạt đủ cả 3 điều kiện dưới đây thì có thể đăng ký “Thanh toán bảo hiểm lương hưu nenkin một lần”.

・Tổng thời gian tham gia bảo hiểm lương hưu nenkin từ 6 tháng trở lên

・Không có quốc tịch Nhật Bản

・Chưa đủ điều kiện để nhận lương hưu

Thực tập kỹ năng (thời gian tối đa 5 năm) thì thông thường cũng đạt đủ điều kiện để đăng ký nhận bảo hiểm lương hưu nenkin một lần.

Số tiền nhận được khi “Thanh toán bảo hiểm lương hưu nenkin một lần”.

Số tiền bảo hiểm lương hưu nenkin được nhận một lần khi ngừng tham gia bảo hiểm được tính toán theo công thức sau.

A (Bình quân thu nhập tiêu chuẩn của người được bảo hiểm) x B tỷ lệ chi trả (tỷ lệ phí bảo hiểm x ½ x số tháng tính mức chi trả) = Số tiền bảo hiểm lương hưu nenkin được nhận một lần

“Thu nhập tiêu chuẩn hằng tháng” là mức tiền gần nhất với bình quân thu nhập hằng tháng bao gồm cả tiền làm ngoài giờ và các khoản phụ cấp, được áp dụng để tính tiền bảo hiểm lương hưu nenkin. Bình quân thu nhập tiêu chuẩn hằng tháng trong tổng thời gian tham gia bảo hiểm lương hưu nenkin chính là “bình quân thu nhập tiêu chuẩn” trong khoản “A”.

Giả sử thu nhập bình quân hằng tháng của bạn là 200.000 yên, tỷ lệ phí bảo hiểm là 15,9% thì mức phí bảo hiểm hằng tháng sẽ là 31.800 yên. Trong khoản 31.800 yên này, công ty sẽ chi trả 15.900 yên, còn bạn sẽ tự đóng 15.900 yên. Hãy hình dung là theo cơ chế nhận bảo hiểm lương hưu nenkin một lần thì phần lớn khoản tiền bạn đã chi trả sẽ được hoàn lại. (Nói cách khác là bạn sẽ không nhận lại được toàn bộ số tiền bảo hiểm mà mình đã đóng).

“Số tháng tính mức chi trả” trong khoản “B” là con số gần nhất với số tháng mà bạn đã đóng bảo hiểm, cụ thể là nếu số tháng đóng bảo hiểm của bạn là từ 36 tháng trở lên nhưng chưa đủ 42 tháng thì con số này là 36, còn nếu bạn đã đóng bảo hiểm từ 60 tháng trở lên thì con số này sẽ là 60. Theo quy định trước đây, con số này tối đa là 36 nhưng từ tháng 3 năm nay thì mức tối đa được nâng lên 60.

Như vậy, giả sử một người có mức thu nhập tiêu chuẩn bình quân 200.000 yên, đã đóng bảo hiểm lương hưu phúc lợi (kousei nenkin) trong 60 tháng và về nước thì sẽ được hoàn lại số tiền bảo hiểm lương hưu nenkin nhận một lần khi ngừng tham gia bảo hiểm là 954.000 yên.

【Công thức tính】200.000 x 15,9% x ½ x 60 = 954.000 yên

Thủ tục để “Thanh toán bảo hiểm lương hưu nenkin một lần ”

Các giấy tờ cần thiết và cách làm thủ tục

Để đăng ký nhận lại tiền bảo hiểm lương hưu nenkin một lần khi ngừng tham gia bảo hiểm, cần gửi các giấy tờ sau cho cơ quan nenkin Nhật Bản.

・Đơn đăng ký

・Bản photo hộ chiếu (trang có ghi họ tên, ngày tháng năm sinh, quốc tịch, chữ ký, tư cách lưu trú)

・Giấy tờ xác nhận không còn địa chỉ lưu trú trong nước Nhật (bản sao giấy xác nhận cắt hộ khẩu, bản sao trang hộ chiếu có ghi ngày xuất cảnh khỏi Nhật Bản v.v…)

・Các giấy tờ xác nhận được “Tên ngân hàng”, “Tên chi nhánh”, “Địa chỉ chi nhánh”, “Số tài khoản” và tên chủ tài khoản.

・Giấy tờ có thể xác nhận được mã số nenkin (ví dụ như sổ nenkin).

Các bạn hãy xem kỹ mẫu đơn đăng ký và hướng dẫn thủ tục bằng tiếng Việt trên trang web của Cơ quan quản lý nenkin Nhật Bản (Nihon nenkin kikou).

https://www.nenkin.go.jp/service/jukyu/todokesho/sonota-kyufu/20150406.files/I.pdf

Đăng ký cắt hộ khẩu

Việc đăng ký để được “Thanh toán nenkin một lần” khi ngừng tham gia bảo hiểm có thể thực hiện trước hoặc sau khi về Việt Nam. Trường hợp đăng ký trước khi về Việt Nam thì sau khi làm đơn xin cắt hộ khẩu tại địa phương, bạn sẽ nhận được “bản sao giấy xác nhận cắt hộ khẩu” và có thể dùng để đăng ký.

Trường hợp thực tập sinh số 2 hoàn thành chương trình thực tập, dự kiến về Việt Nam một thời gian và quay lại Nhật Bản với tư cách thực tập sinh kỹ năng số 3 hoặc kỹ năng đặc định số 1, để nhận tiền bảo hiểm lương hưu nenkin một lần khi ngừng tham gia bảo hiểm thì trước khi về nước cũng cần phải nộp đơn xin cắt hộ khẩu lên chính quyền địa phương.

Tham gia bảo hiểm từ 10 năm trở lên thì có thể nhận lương hưu

Nếu tham gia bảo hiểm lương hưu nenkin ở Nhật Bản từ 10 năm trở lên thì sau này bạn có thể nhận được lương hưu ở Nhật Bản. Nếu ngừng tham gia bảo hiểm giữa chừng nhưng tổng thời gian tham gia đủ từ 10 năm trở lên thì vẫn được nhận lương hưu. Tuy nhiên, nếu bạn đã nhận tiền bảo hiểm lương hưu nenkin một lần khi ngừng tham gia bảo hiểm thì thời gian đóng bảo hiểm trước đó sẽ không được tính nữa nên những ai dự định làm việc lâu dài ở Nhật Bản cần lưu ý điểm này.

Xếp hạng bài viết phổ biến

Platinum Sponsor

Bronze Sponsors

  • SHUWA
  • Trường Nhật Ngữ EHLE

Đơn vị hỗ trợ

  • Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam
  • Trung tâm Giao lưu Văn hoá Nhật Bản tại Việt Nam
  • Văn phòng JNTO Hà Nội
  • Liên đoàn kinh tế vùng Kansai
  • Tổ chức hỗ trợ Tomoiki Nhật Việt
  • Hiệp hội phát triển giao lưu nguồn nhân lực quốc tế
  • Hội người Việt Nam tại Nhật Bản

Hợp tác

Tổ chức hỗ trợ du học sinh Nhật Bản (JASSO)

Mạng lưới luật sư cho lao động người nước ngoài

Bài viết mới